Selecteer een pagina

Laats op een luie zondagmorgen zat ik Before the Flood, de klimaat documentaire van Leonardo DiCaprio, nog eens te kijken. Het pessimisme van Leo straalde keihard van de tv af. Gelukkig werd Leo’s toon richting het eind van de documentaire weer wat positiever en ook ik kreeg langzaam weer een drive van ‘we moeten iets doen!’ in plaats van het ‘het is allemaal hopeloos verloren’ gevoel wat je al snel krijgt als iemand het over de gevolgen van klimaatverandering heeft. 

Rampenscenario

De cijfers liegen er niet om. Als we zo door gaan zoals we doen dan heeft dat catastrofale gevolgen. Overstromingen, heftige stormen en lange periodes van droogte staan ons te wachten. Wetenschappers schatten in dat de gevolgen van de opwarming van de aarde enigszins te beheersen zijn als de opwarming blijft beperkt tot 1,5 tot 2 graden. Dit halen we alleen als we voor 2050 onze uitstoot van CO2 drastisch hebben verminderd. Dus als jij een hart hebt voor onze planeet en echt bezig wil gaan om duurzamer te leven heb ik hier een handig stappenplan.

Stap 1: Wordt je bewust van je CO2 uitstoot

Ik denk dat het probleem van klimaat verandering in grote lijnen wel duidelijk is bij de meeste Nederlanders. Het komt er in een notendop op neer dat de aarde wordt beschermt door de atmosfeer, een luchtlaag die er voor zorgt dat de aarde lekker warm (en daardoor bewoonbaar) is. De atmosfeer bestaat uit verschillende soorten gassen waaronder CO2 en waterdamp. De samenstelling van de atmosfeer is sinds het ontstaan van de aarde veel veranderd, maar de grote verandering die heeft plaats gevonden sinds de industriële revolutie is bijzonder. Door de verbranding van fossiele brandstoffen komt er veel CO2 vrij. In 140 jaar tijd is de hoeveelheid CO2 dan ook met 40% gestegen. Het overgrote merendeel van de wetenschappers is het er dan ook over eens dat de mens de belangrijkste oorzaak is van de opwarming van de aarde.

Fossiele brandstoffen

Je vraagt je misschien af; maar waar komt die CO2 dan vandaan? Planten ademen CO2 in en slaan dus CO2 op. Zo zit er in bomen bijvoorbeeld veel CO2 opgeslagen. Als je deze bomen zou kappen en vebranden komt de CO2 vrij. In substanties zoals aardolie, steenkool en aardgas zit ook veel CO2 (of andere broeikasgassen zoals methaan). Als deze substanties verbrand worden komen er dus veel broeikasgassen vrij. Deze CO2 is hier in terechtgekomen omdat dit de eeuwen oude resten van planten en dieren zijn, vandaar dat ze fossiele brandstoffen worden genoemd. De moderne mens is sterk afhankelijk van het gebruik van deze fossiele brandstoffen en je maakt er in je dagelijks leven, direct of indirect, veel gebruik van. 

Wat zijn de grootste vervuilers in jou leven?

Vlees, zuivel en eieren

De bioindustrie is een van de grootste vervuilers op aarde. Dat deze sector zo groot en vervuilend is geworden komt doordat we met veel meer mensen zijn als 50 jaar geleden en ook zijn we met z’n allen veel en veel meer vlees gaan eten. Bij de bioindustrie moet je niet alleen denken aan uitstoot die de dieren zelf geven (methaan van koeien bijvoorbeeld), de uitstoot van het houden van de dieren (de elektriciteit van de stal en de diesel van de tractor van de boer), maar je moet ook denken aan hoeveel energie het kost om al het eten (met name soja) voor deze dieren te verbouwen en te vervoeren. 

Transport

Dit is een voor de hand liggende. Als je staat te tanken bij het tankstation weet je dat je broeikasgassen de lucht in gaat jagen en je weet dat in het vliegtuig stappen al helemaal een aanslag is op het klimaat. Maar sta er ook bij stil dat alle producten die je koopt doorgaans over de hele aarde vervoerd moeten worden voor dat het bij jou terecht komt. Met elke keer als je iets online besteld en het wordt door een koerier bij je thuis bezorgt vergroot je je ecologische voetafdruk.

Palmolie

Voor het verbouwen van palmolie wordt er heel veel regenwoud gekapt en verbrand. Deze grote bossen vingen vroeger heel veel CO2 op uit de lucht en sloegen dit op in hun hout. Door dit CO2 filter weg te halen en te verbranden komt er veel CO2 vrij en wordt er ook nog eens veel minder CO2 opgenomen. Natuurlijk wordt er voor meer gewassen regenwoud gekapt, zoals ook voor soja. Palmolie lijkt echter de grootste te zijn en zit in heel veel producten verstopt. Vaak zit het in gefabriceerde producten, denk aan make-up, 

Elektriciteit

Uiteraard is een leven zonder elektriciteit voor ons ondenkbaar, maar er zijn tegenwoordig zoveel schone manieren van het opwekken van elektriciteit zoals zonnepanelen en windmolens. Het is onvoorstelbaar dat er in Nederland nog zoveel elektriciteit wordt opgewekt doormiddel van steenkool! Denk niet alleen aan de elektriciteit bij je thuis. Denk ook aan alle elektriciteit die nodig is geweest om producten en diensten te leveren waar jij gebruik van maakt. 

Kleding

De laatste tijd is er veel aandacht voor het feit dat de kledingindustrie (naast dat ze ook nog eens inhumaan is) een grote bijdrager is aan de hoge CO2 uitstoot op aarde. De opkomst van de fast fasion trend heeft de kleding-indutrie doen exploderen. Net als bij de bioindustrie heeft de kleding industrie veel momenten waarop er CO2 wordt uitgestoten. Bijvoorbeeld bij het verbouwen (katoen) of extraheren (aardolie) van de grondstoffen voor kleding komt er al veel CO2 vrij. Daarna moet het product nog gemaakt worden en vaak nog vele malen vervoerd worden naar verschillende plekken op aarde die de volgende stap in de productieketen vormen. 

Stap 2: Dring je eigen CO2 terug

Nu je weet wat het probleem is en wat de grootste vervuilers zijn in je leven kun je langzaam stappen gaan ondernemen om je CO2 uitstoot te verminderen. Ik zeg met nadruk langzaam, want verwachten dat je in een korte tijd je ecologische voetafdruk drastisch kunt verkleinen is onrealistisch en zal waarsschijnlijk alleen tot frustratie leiden. Ik zal per vervuiler een drie tips geven hoe je je CO2 uitstoot op dit gebied kunt verminderen. De eerste tips zal een makkelijke zijn, de tweede een wat uitdagender en de derde zal voor de echte klimaatdiehards zijn. Omdat ik graag transparant ben zal ik het de tip op welk ‘niveau’ ik zelf op dat gebied zit schuin gedrukt maken. 

Vlees, zuivel en eieren

1. Eet eens paar keer in de week eens een plantaardige maaltijd

2. Wordt vegetariër en eet geen vlees meer, maar wel af en toe zuivel en eieren

3. Wordt veganist en onthoudt je van alle dierlijke producten (Ik raad je aan niet bij deze stap te beginnen, je lijf kan het daar wel eens niet zo mee eens zijn!)

Transport

1. Onthoudt jezelf van vliegvakanties, pak in plaats daarvan de auto of de trein

2. Ga op de fiets of met het OV naar je werk en gebruik de auto maar een paar keer per week

3. Doe je auto de deur uit en verplaats je enkel nog maar op de fiets of met het OV

Bonus: Bedenk je bij elk product wat je wil kopen welke reis het heeft afgelegd en heroverweeg je aankoop

Palmolie

1. Leer onder welke naam palmolie vaak staat vermeld op het label en ga labels lezen

2. Als je een beetje wegwijs bent in welke producten het zit, ga deze vermijden en koop zoveel mogelijk vers

3. Koop helemaal geen gefabriceerde producten, koop alleen grondstoffen en maak alles zelf*

 *Als je denk dat dit heel extreem is, het valt eigenlijk best mee. Je avond eten kun je makkelijk maken van verse producten, brood kun je zelf bakken en zelfs schoonmaak middelen en make-up kun je zelf maken. Zorg er gewoon voor dat je geen producten koopt die in een fabriek zijn gemaakt of bewerkt. 

Elektriciteit

1. Stap over op een leverancier die enkel investeer in groene energie. Deze site kan je helpen met kiezen.

2. Overtuig je baas er van dat er bij jullie op het werk ook groene stroom moet komen

3. Breng in kaart alle diensten en producten die je gebruikt en ga na of ze al groene stroom gebruiken. Zo niet onderneem actie om het aan te kaarten. Stuur bijvoorbeeld een mailtje naar je telefoonprovider en vraag waarom hun servers nog niet op groene stoom draaien.

Kleding

1. Koop alleen kleding als je ook echt kleren nodig hebt en niet omdat het toevallig uitverkoop is

2. Koop geen nieuwe kleding meer, maar alleen tweedehands en heel misschien soms een verantwoord merk

3. Maak je eigen kleding en kies hiervoor verantwoorde stoffen.

Stap 3: Laat je stem horen

Ok, nu ben je een bewuste consument geworden. Je bent op de hoogte van het probleem en je impact en hier handel je naar. Helaas kunnen we de wereld met bewust aankoopgedrag niet veranderen. Het enige wat het zal doen is een signaal afgeven aan de markt en al heeft het kapitalisme ons anders doen geloven, de vrije markt is niet almachtig! Geld lijkt helaas vaak in de richting van de rijken te stromen en deze rijken hebben er gewoon geen baat bij om klimaatverandering te stoppen. Zij kunnen in het vliegtuig stappen als hun land overstroomd en zij zullen de enige zijn die het eten nog kunnen betalen als de wereld straks honger zal leiden. Daarom hebben we beleidsmakers nodig een groene toekomst afdwingen door wetten en regels te maken die er voor zorgen dat de grootste vervuilers gaan meebetalen. De grootste vervuilers zijn de multinationals en zolang zij hun CO2 uitstoot niet verminderen wonen we straks op een onleefbare planeet. Dit is wat jij kunt doen om je stem te laten horen.

1. Ga stemmen

De meest voor de hand liggende manier om je stem te laten horen, maar waar toch lang niet iedereen gebruik van maakt. Ga stemmen, hier hebben je voorouders heel hard voor moeten knokken! Kies voor een partij die zich duidelijk wil inzetten voor een beter klimaat. Op 20 maart kunnen we weer naar de stembus, namelijk voor de provinciale staten en het waterschap. De bestuurders van je provincie hebben veel invloed op kwesties die bijvoorbeeld te maken hebben met transport, zo kunnen zij er voor zorgen dat het OV in je provincie beter wordt. Ook kiezen de provinciale staten een nieuwe eerste kamer en dus is het zeker belangrijk dat je gaat stemmen. Je kan de stemwijzer gebruiken om je te helpen met het maken van een keuze. Het waterschap regelt alles wat er met het water in jou buurt te maken heeft, van grondwater tot dijken. Vaak heeft jou politieke partij naar keuze ook een advies over welk waterschap het dichts bij hun idealen staat.

2. Wordt actief 

Stemmen kan natuurlijk maar eens in de zoveel tijd, maar er zijn nog zoveel manieren waarop jij het klimaat kan helpen. Zo kun je je bijvoorbeeld aansluiten bij de politieke partij die jij hebt gekozen om voor het klimaat te strijden. Je kan vaak helpen met campagne voeren om zo nog meer mensen te overtuigen om klimaatverandering serieus te nemen. Ook kan je je inzetten voor een organisatie die zich inzet om de opwarming van de aarde te beperken. Je kan ook geld geven aan een goed doel wat zich inzet om klimaatverandering te stoppen.

3. Ga de straat op

Dit is natuurlijk de meest hippie manier om je stem te laten horen. Met een bordje met een ludieke slogan meelopen in een demonstratie. Op deze manier hebben de hippies er in de jaren 70 wel even mooi voor gezorgd dat de Vietnam oorlog stopte. Dus waarom zouden we er nu niet voor kunnen zorgen dat de overheid klimaatverandering aanpakt? Ik voel me wel een slechte hippie dat ik nog nooit eerder in een demonstratie heb meegelopen. Morgen wordt voor mij de eerste keer en ik heb er heel veel zin in! Loop jij morgen ook mee met de klimaatmars en zie ik je morgen om 13:00 op de Dam?